ابراهيم اصلاح عربانى

343

كتاب گيلان ( فارسى )

بخشيده است . در اين ميان مىبايست به شكل خاص پله‌ها نيز اشاره نمود كه به صورتى آزاد اما متقارن در بنا به كار گرفته شده‌اند . حالت تند سقف بر روى فضاى اصلى نيز به خوبى جلب نظر مىكند ( عكس 31 رنگى و شكل 21 ) . با توجه به آنچه در مورد بناهاى مذهبى گفته شده مىتوان پىبرد كه اكثر آنها در تداوم با معمارى گيلان شكل گرفته‌اند ولى در عين حال سعى شده است كه عناصر معمارى بومى با معمارى ساير نقاط ايران تلفيق داده شود و نوعى پيوند و انسجام بين اين دو شيوه به وجود آيد . قلعه رودخان نيز با آن‌كه در گذشت زمان آسيب فراوان ديده و دچار ويرانى شده است از نمونه‌هائى است كه معمارى آن بايد مورد توجه واقع شود . قرارگيرى قلعه بر روى كوه با توجه به وضع زمين ، شكل خاصى يافته و بناها اجبارا به طور پراكنده در آن جاى گرفته‌اند . بناهائى چون برج ورودى ، برج نگهبانى و شاه‌نشين با توجه به مصالح سنگى مورد استفاده در آن فرم خاصى شكل 21 - مقبرهء كاشف السلطنه . شكل 22 - پلان ورودى قلعه رود خان . يافته‌اند ، هرچند در پلان برج ورودى و برج نگهبانى نيز استفاده از هندسه به خوبى خود را نشان مىدهد ( شكلهاى 22 و 23 ) . از موارد ديگرى كه در معمارى شهرى گيلان به آن مىتوان اشاره كرد معمارى پلهاست . اين پلها در محدودهء شهرها بر روى رودهائى ساخته شده‌اند كه به دريا مىريزند . قرارگيرى برخى از آنها در كنار بناهاى شهرى سبب گرديده كه به معمارى آنها بيشتر توجه شود . پلهاى لنگرود و رودسر از اين قبيل مىباشند . اين پلها همانند نمونه‌هاى مشابه در ديگر نقاط ايران در مركز خود نماهاى زيبائى را به وجود آورده‌اند كه به شكلى متقارن در طرفين با شيبى ملايم به كناره‌هاى رود متصل مىشوند . فضاهاى خالى در زير اين پلها به دليل همين شيب ملايم با طاقيها شكل گرفته‌اند . پل رودسر از نمونه‌هاى جالب اين نوع پلهاست ( عكس 10 سياه‌وسفيد و شكلهاى 24 و 25 ) . شكل 23 - پلان شاه‌نشين قلعه رود خان . شكل 24 - پلان و نماى پل رودسر . شكل 25 - پلان و نماى پل لنگرود .